Lakenhal en UBL laten wens van Jan Wolkers in vervulling gaan

Lakenhal en UBL laten wens van Jan Wolkers in vervulling gaan

LEIDEN – Museum De Lakenhal en de Universitaire Bibliotheken Leiden zijn van plan om de nalatenschap van Jan Wolkers aan te kopen. Hiermee gaat de wens van de beroemde schrijver en kunstenaar in vervulling. De instellingen geven zichzelf een jaar de tijd om de financiering rond te krijgen.

Multitalent

Jan Wolkers werd in 1925 geboren in Oegstgeest en stierf in 2007 op Texel. Hij is één van de grootste naoorlogse Nederlandse schrijvers; iedereen heeft ‘Terug naar Oegstgeest’ en ‘Turks fruit’ wel op z’n boekenlijst voor de middelbare school staan. Ondanks zijn grote bekendheid als schrijver heeft Wolkers altijd aangegeven zichzelf in de eerste plaats een beeldhouwer en schilder te voelen. De laatste grote overzichtstentoonstelling van zijn werk was in 2008 in Museum De Lakenhal.

Achttien werken

Museum De Lakenhal heeft op dit moment slechts drie werken van de beroemde regiogenoot in de collectie. Dat zou veranderen wanneer het De Lakenhal daadwerkelijk zou lukken om een representatieve selectie van maar liefst achttien beeldende werken in bezit te krijgen. Het gaat onder andere om Wolkers’ vroegste figuratieve werk, de geometrisch-materiële reliëfs van begin jaren zestig, de meer conceptuele, experimentele assemblages van de jaren zeventig en het eerste ‘lichtschilderij’ uit 1988.

Meta Knol, directeur Museum De Lakenhal, zegt: “Er is geen betere eindbestemming voor deze nalatenschap denkbaar dan de stad Leiden, die Wolkers als jongen al inspireerde om nieuwe werelden te verkennen, waar hij als kunstenaar zijn eerste solotentoonstelling had en waaraan hij uiteindelijk voor eeuwig zijn hart zou verpanden. We zijn bijzonder blij dat wij nu de kans krijgen om deze kerncollectie te verwerven.”

Persoonlijk en literair archief

De Universitaire Bibliotheken Leiden heeft haar zinnen gezet op de literaire nalatenschap van Wolkers. Dit omvat het persoonlijke archief van de schrijvende kunstenaar, met daarin vele honderden stukken zoals brieven, dagboeken, familiefoto’s, aantekeningen, typoscripten, drukproeven en nog veel meer. Een belangrijk deel van het materiaal is gerelateerd aan zijn boeken. Daarnaast zijn er brieven en stukken rond opdrachten van beeldend werk en van de verfilmingen van zijn romans. Verder zijn er zo’n tachtig tekeningen, waaronder alle vroege zelfportretten, dier- en plantenstudies, landschappen, modeltekeningen, tekeningen in relatie tot beeldhouwwerken, affiches en aquarellen.

“De nalatenschap van Wolkers past uitstekend in onze collecties. Met name sluit zij goed aan bij de Bibliotheek van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde en de beeldcollecties die wij beheren,’ aldus Kurt De Belder, directeur van Universitaire Bibliotheken Leiden. “Ik verwacht dat de opleidingen Nederlands en Kunstgeschiedenis grote belangstelling zullen tonen voor de nalatenschap van Wolkers.”

Terug naar Leiden

De beide collecties, die uiteraard veel overlappingen vertonen, maken van Leiden de thuisbasis van het dubbeltalent Wolkers. Als tiener legde hij, op zijn zwerftochten door de omgeving, de natuur in en rondom Leiden vast in tekeningen, aquarellen en eerste schilderijen. Zijn gereformeerde opvoeding en zijn ervaringen tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn bepalend geweest voor zijn ontwikkeling, evenals de culturele rijkdom van Leiden. In zijn jonge jaren kwam Wolkers vanuit Oegstgeest naar de stad die voor hem een vrijhaven was.

Karina Wolkers, de weduwe van Jan Wolkers: “Leiden is de stad waar Jan Wolkers als kunstenaar geboren is. Het spreekt vanzelf dat de tekeningen schilderijen, beelden, manuscripten die hij in vijfenzestig jaar gemaakt heeft weer terugkeren naar Leiden. Daarmee is de cirkel van zijn kunstenaarsleven voltooid.”

Tien jaar later

Op donderdag 19 oktober is het precies tien jaar geleden dat Jan Wolkers op 81-jarige leeftijd overleed. De Leidse schrijver Onno Blom heeft in dat kader zijn langverwachte Wolkers-biografie uitgebracht, ‘Het litteken van de dood’. In overleg met de erven Wolkers is juist dit moment gekozen om de intentie tot aankoop van de nalatenschap bekend te maken. Met toegezegde bijdragen van Museum De Lakenhal en de Universitaire Bibliotheken Leiden is daarvoor een stevig fundament gelegd. Ook de gemeente Leiden overweegt een bijdrage te doen.

Foto: Koos Breukel

reacties