Oorsprong van Halloween: dáárom griezelen we dus

Oorsprong van Halloween: dáárom griezelen we dus

LEIDEN – Halloween staat voor de deur… Dat betekent lekker griezelen komend weekend! Maar waar komt dat gegriezel eigenlijk vandaan?

Trick or treat

In de Verenigde Staten groeit ieder kind op met pompoenen, skeletjes aan de bomen en trick or treat. Het feest waaide over naar Europa, maar pas sinds de laatste jaren heeft het jaarlijkse griezelfestijn ècht wortel geschoten in Nederland. De pompoenlantaarns zijn inmiddels niet meer aan te slepen en veel basisscholen, wijkverenigingen en hobbyclubs organiseren hun eigen trick of treat-tochten langs de deuren.

All Hallow’s Even

Halloween wordt gevierd op de avond van 31 oktober. Dit is de vooravond van de christelijke feestdag Allerheiligen; op Allerheiligen gedenken de gelovigen de overledenen en brengen bloemen naar de graven van hun dierbaren. Het woord ‘Halloween’ komt van ‘All Hallow’s Even’, een term die voor het eerst opdook in de zestiende eeuw ergens in Schotland. Het feest is ook een beetje te vergelijken met het Mexicaanse Día de los Muertos, de Dag van de Doden. Het grootste verschil is dat Halloween angst voor de dood gaat, maar de Dag van de Doden over het vieren van de dood gaat. Met picknicks op het kerkhof enzo. De oorsprong van Halloween ligt echter veel verder terug, nog voor het christendom werd geboren.

De Kelten

De Kelten in Brittannië vierden op 1 november het oogstfeest Samhain. Dat was voor hen zeg maar oudjaarsdag; de buit was binnen voor de winter en daarmee begon het nieuwe jaar. Hierbij staken zij enorme vreugdevuren aan en voerden verschillende offerrituelen uit. Voor die vuren was een flinke bos hout nodig en dus trokken de Keltische jongetjes langs de deuren om hout te verzamelen. Vaak kregen ze daar wat lekkers bij. Trick or treat! 

Deur naar de onderwereld

Omdat er in de winter nu eenmaal minder zonuren per dag zijn, geloofden de Kelten dat in het donker de deur naar de onderwereld een stukje open stond. Skeletten, geesten, demonen, boze doden, iedereen kon zomaar weer boven aarde komen om de levenden flink angst aan te jagen. De Kelten hadden daar een uitstekende oplossing voor: ze tuigden zichzelf op als nòg engere wezens om de onderwereldfiguren te laten schrikken. Good thinking. Waarschijnlijk komt de verkleedtraditie op Halloween dus daar vandaan.

Een christelijk zielenkoekje

Maar al dat heidense gefeest, daar hielden de eerste pausen niet van. Om de overgang van de natuurreligie naar het christendom zo soepel mogelijk te laten verlopen in Europa, werden heidense feestdagen gekleid tot christelijke varianten. De winterzonnewende werd Kerst en Samhain werd Allerheiligen. De vertrouwde tradities kregen hierbij een ander vormpje. Zo bakten de christenen op Allerheiligen ‘zielenkoeken’, die werden opgehaald door straatarme hongerige kindertjes. Wederom… Trick or treat!

Amerika was er laat bij

We vinden Halloween een ontzettend Amerikaans feest, maar eigenlijk ontdekten de Verenigde Staten en Canada het griezelgebeuren pas 150 jaar geleden, dankzij de immigranten uit Brittannië. De Amerikanen voegden de uitgeholde pompoen toe aan de Halloweentraditie, een betere versie van de lantaarns van knollen en rapen die Kelten maakten.

Wat ga jij doen met Halloween?

Foto: Archief J2TV

reacties