Featured Video Play Icon

Open Joodse Huizen: kleine herdenkingen aan wie nooit meer terugkwam

LEIDEN – Op 4 mei vindt in Leiden voor de eerste keer de Open Joodse Huizen plaats. Er zijn kleine herdenkingen op tien locaties in de stad. Persoonlijke verhalen en herinneringen aan hen die nooit meer terugkwamen.

Open Joodse Huizen vindt dit jaar in negentien steden en dorpen plaats, waaronder voor de eerste keer ook in Leiden. Open Joodse Huizen is een programma van kleinschalige, particuliere herdenkingsbijeenkomsten, waarin herinneringen aan gebeurtenissen en mensen worden opgehaald. Het Joods Historisch Museum organiseerde in 2012 de eerste editie van in Amsterdam. Sindsdien organiseren lokale werkgroepen ook in diverse andere steden in het land.

Verhalen vertellen

Tijdens Open Joodse Huizen komt de geschiedenis tot leven. Directe getuigen, nazaten en kenners vertellen verhalen over vervolging, verzet en bevrijding aan de hand van foto’s, films, dagboekfragmenten, gedichten, literatuur en muziek. Iedereen is welkom om te luisteren, mee te praten en te herdenken.

Leidse Joodse geschiedenis

Ook Leiden heeft een Joodse geschiedenis. In de zeventiende eeuw gaan enkele sefardische Joden studeren aan de universiteit. Begin achttiende eeuw verwerven Joodse kooplieden het poorterschap van de stad. In 1723 koopt men een pand aan het Levendaal; de huidige synagoge. De Joodse gemeenschap in Leiden groeit.

Tijdsprong. Als eind 1940 de Duitsers de Joodse hoogleraren ontslaat, houdt professor Cleveringa een protestrede waarop wordt de Leidse universiteit gesloten. Tussen juni 1942 en maart 1943 worden alle joden uit Leiden die niet weten onder te duiken gedeporteerd. Het laatst wordt het joodse weeshuis door Leidse agenten en Grüne Polizei ontruimd: 51 kinderen en 9 stafleden gaan op transport. Van de vijfhonderd Leidse Joden worden er 271 vermoord. Na de oorlog komen slechts 113 joden uit kampen of de onderduik terug naar Leiden.

Programma

In Leiden zijn er herdenkingen in de Joodse Lagere School aan het Pieterskerkhof, bij Boekhandel De Kler, begraafplaats Groenesteeg, Molen De Valk, Coffeeshop Leidsepplein, het Academiegebouw en enkele woonhuizen. Kijk voor het programma op de website.

reacties