De verborgen schatten van de Garenmarkt

De verborgen schatten van de Garenmarkt

LEIDEN – Vrijdagmiddag deed zich de zeldzame kans voor om de archeologische vondsten die de afgelopen tijd zijn gedaan op de Garenmarkt, te bekijken. Tijdens de werkzaamheden voor de ondergrondse parkeergarage kwam daar van alles uit de grond.

Beerputten met middeleeuws odeur

Voordat er in Leiden ècht aan een bouwproject begonnen kan worden, moet de bodem worden uitgekamd op echo’s uit het verleden; dat heb je nu eenmaal met een oude stad. De archeologen stuitten onder andere op verschillende stukken muurwerk uit de late middeleeuwen, een vloer, een hondenskelet, aardewerk en tien beerputten die hun odeur nog niet verloren hadden. Voor de archeologen van ADC ArcheoProjecten is zo’n grote bouwsite het neusje van de zalm, omdat ze daarmee de kans krijgen zich een veel beter beeld te vormen van de ontwikkeling van Leiden.

Mooi inkijkje

De overblijfselen uit het verleden zijn nog bijzonder gaaf in de bodem bewaard gebleven. Al in de eerste week van de opgraving vonden de archeologen de funderingen van de huizen die hier gestaan hebben. De oudste kaarten van dit gebied laten zien dat het huidige plein rond 1600 volledig bebouwd was. Langs de met bomen begroeide Garenmarkt, die toen nog de Oude Oosterlingenplaats heette, stonden op dat moment brede dwarshuizen. De huizen waren toen al vrij groot met een verdieping en een zolder. Uit de opgraving blijkt nu dat er vóór die tijd kleinere smalle pandjes aan deze straat stonden. Deze huizen zijn later samengevoegd tot de dwarshuizen die we al kenden. Ook de afvalputten van de vroegere bewoners zijn opgegraven. Dit soort putten zijn ware schatkamers en geven een mooi inkijkje in het dagelijks leven van de vroegere Leidenaren. Tot nu toe zijn er al tien beerputten aangetroffen waarvan de inhoud uit de vijftiende en zestiende eeuw dateert.

Romeinse echo’s

De middeleeuwse funderingen worden gedocumenteerd en daarna door de archeologen verwijderd, omdat er nog meer onder kan liggen; ouder zelfs misschien. Deze oudere sporen kunnen uit de Romeinse tijd of vroege middeleeuwen dateren. De hele zuidelijke oever van de Rijn is in deze periode geschikt geweest voor bewoning. De verwachting is dat de Romeinse Limesweg nabij de Garenmarkt liep. In Leiden krijg je maar zelden de kans om Romeinse resten tegen te komen, dus archeologen schuifelen bij de gedachte alleen al enthousiast heen en weer. Een paar jaar geleden werden op de Garenmarkt al aardewerk en een nederzetting uit de Romeinse tijd gevonden.

Geschiedenis van de Garenmarkt

Lange tijd heeft het gebied wat we nu Garenmarkt noemen buiten de stadsmuren gelegen. Tot 1386, toen de stad werd uitgebreid. De eerste huizen op de Garenmarkt werden in de vijftiende eeuw gebouwd, zo geven historische plattegronden aan. De bewoners van dit deel van Leiden waren voornamelijk werkzaam in de textielnijverheid. Eerst stonden er woonhuizen met kleine ambachtsateliers, in in de negentiende eeuw werd de textielfabriek van Le Poole gebouwd. Hiervoor moesten een paar huizen aan de Garenmarkt gesloopt worden. Pas in de tweede helft van de twintigste eeuw is het plein ontstaan zoals we het nu kennen. De huizen werden in 1969 gesloopt en het Levendaal aan de noordzijde werd in 1962 gedempt.

Opgegraven schatten

Die nieuw opgedane kennis delen ze uiteraard graag met het publiek. Vrijdagmiddag toonden ze trots hun opgegraven schatten en vertelden de belangstellenden over het hoe en wat van de vondsten. Ze deden dit overigens in een bouwkeet en niet op het terrein, want niemand wil natuurlijk het risico lopen dat je als argeloze bezoeker een middeleeuws schaaltje kapot trapt.

Een meter diep

De archeologen blijven de komende weken nog graven op de Garenmarkt. Ze zullen de hele bouwkuip van de parkeergarage onderzoeken tot een meter diep. Na de opgraving kan de bouw van de parkeergarage ècht van start gaan.

Foto’s: J2TV / Guido Marsman

reacties