Zeldzaam prehistorisch graf te zien in RMO

Zeldzaam prehistorisch graf te zien in RMO

LEIDEN – Het prehistorische familiegraf dat in 2016 werd gevonden bij Tiel, is te zien in het Rijksmuseum voor Oudheden. Het is een zeldzame vondst van 5600 jaar oud.

Grootste bewaarde graf

In 2016 ontdekten archeologen bij opgravingen op bedrijvenpark Medel in Tiel een groot familiegraf van 5600 jaar oud. Het gaat om een graf van minimaal acht personen, waaronder twee jonge kinderen van drie en vijf jaar oud. Graven van deze omvang uit deze periode, de prehistorie, zijn zeer zeldzaam. Dit exemplaar is het grootst bewaarde van Nederland uit die tijd. Vanaf dinsdag is het te zien in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden in de afdeling Archeologie van Nederland.

Jagers-vissers-verzamelaars

In het graf zijn waarschijnlijk meer mensen begraven dan de acht die nu bekend zijn. Het juiste aantal doden is moeilijk te bepalen, omdat de botten in de loop der eeuwen samengeperst zijn en door elkaar liggen. Deze mensen woonden vlakbij de plek waar ze zijn begraven, aan een beek in een dorpje dat eveneens is opgegraven. Ze waren jagers-vissers-verzamelaars. Door contacten met boeren in het zuiden van Nederland gingen zij zelf ook vee houden en graan verbouwen. Van die boeren in het zuiden namen zij nog andere gewoonten over, zoals het begraven in een familiegraf.

Veel vragen

Het graf en de doden roepen nog veel vragen op. Hoe oud is het graf nu precies? Hoeveel meer personen zijn er in het graf begraven? Hoe werden deze mensen begraven? Waaraan zijn ze dood gegaan? Zijn ze allemaal in een keer begraven, of is het graf lange tijd gebruikt? Zijn het mannen of vrouwen? Waren de doden allemaal familie van elkaar? Wat aten mensen toen? Misschien kan zelfs de vraag worden beantwoord, waar deze mensen en hun voorouders oorspronkelijk vandaan kwamen.

Te leen

Vanwege het grote belang voor de Nederlandse geschiedenis, komt de vondst naar het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden in de afdeling Archeologie van Nederland. Het museum krijgt het te leen van museum Het Valkhof, waar het Gelderse Provinciaal Depot voor Bodemvondsten wordt beheerd. Het familiegraf is in Leiden te zien vanaf dinsdag 10 april. Bij dit grote graf zijn ook enkele graven met één dode per graf ontdekt. Een daarvan heeft inmiddels een vaste plek gevonden in het Flipje- en Streekmuseum in Tiel.

5600 jaar onder de grond

De doden in het Tielse familiegraf zijn 5600 jaar oud behoorden waarschijnlijk tot de ‘Hazendonkgroep’. Deze groep is genoemd naar de plek waar voor het eerst resten van deze groep gevonden zijn. Het graf lag oorspronkelijk vlak onder het maaiveld. De skeletten werden hierdoor broos en zacht. Door overstromingen kwam een kleilaag van anderhalve meter dik over het graf te liggen. De kleilaag zorgde ervoor dat de botten beschermd werden. Wel zijn de botten door het gewicht van het kleipakket samengeperst en gebroken.

Stukjes bot

Hoewel de botten in stukjes uit elkaar zijn gevallen, zijn ze relatief goed bewaard gebleven. Ter vergelijking: het enige oudere familiegraf in Nederland, meer dan vijfentwintig jaar geleden gevonden op Schokland in de Noordoostpolder is veel slechter bewaard. Daarvan zijn nu alleen nog maar de tanden over.

Duizend kilo klei

Om het kwetsbare graf uit Tiel te bewaren en te onderzoeken, besloten de archeologen het als geheel in een blok klei van ruim duizend kilo uit de grond te halen. Vervolgens is het naar een laboratorium gebracht. Specialisten hebben daar maandenlang gewerkt om de zachte botten schoon en weer hard te maken.

Miljoen vondsten

De opgravingen in Tiel-Medel duurden van november 2016 tot september 2017. Er zijn meer dan een miljoen vondsten uit de Steentijd, Bronstijd, de IJzertijd, de Romeinse tijd en de Middeleeuwen aangetroffen. Vorig jaar waren al een Romeins beeld van de god Jupiter en een zeldzame bronzen zalfpot in het nieuws. De komende jaren zijn archeologen nog druk bezig alle vondsten te onderzoeken. Het is het grootste archeologisch onderzoek in de Betuwe sinds de aanleg van de Betuwelijn eind jaren ’90.

Foto: Archeocare

reacties